Η Τρουλλινού εκδίδει το βιβλίο της το 2024. Έχει περάσει ήδη μισός αιώνας από τα πρώτα γεγονότα της Νομικής, τον Φλεβάρη του 1973, τότε που μέσα στη χούντα κάτι άρχιζε να κινείται: Μαζική κινητοποίηση των φοιτητών, κατάληψη της Σχολής, αγωνιστικά συνθήματα, οργανωτική επιτροπή και, κυρίως, ελπίδα. Η Νομική στην οδό Σόλωνος, από τότε, έγινε ένα τοπόσημο της πόλης, σύμβολο εξέγερσης και μαζικής κινητοποίησης. Αυτό ακριβώς είναι το νόημα του τίτλου του βιβλίου.
Υπάρχουν ανάμεσά μας άνθρωποι καλλιεργημένοι, σεμνοί, δημιουργικοί, πολύγλωσσοι, με ευρείς ορίζοντες, με ήθος και αρχοντιά, που ποτέ δεν τους αναφέρουμε. Δεν στέκονται σε προβολείς , δεν ποζάρουν με «επώνυμους», δεν διαφημίζονται, δεν κάνουν δημόσιες σχέσεις, δεν αναρτούν στα κοινωνικά δίκτυα. Επιλέγουν να ζήσουν τη δική τους ζωή, αυτόφωτα, με νόημα και ουσία.
Σήμερα αισθάνομαι την ανάγκη να μιλήσω για έναν τέτοιο άνθρωπο, καθώς μόλις χτες, τακτοποιώντας τη βιβλιοθήκη μου, ξεφύλλιζα για ακόμη μια φορά το σύνολο των καλαίσθητων έργων του, που όλα είναι αυτοεκδόσεις. Κι εκείνη την ώρα, έφτασε στα χέρια μου ακόμα ένα βιβλίο του! Είναι το δέκατο όγδοο!
Έκανα, χωρίς να υπάρχει πρόδηλη εσωτερική συνάφεια, τον συνειρμό με τα Δεκαοχτώ Κείμενα του Κέδρου, στα χρόνια της Νανάς Καλλιανέση! Τι παιχνίδια παίζει το μυαλό!
Νιώθω την ανάγκη να σας μιλήσω για αυτόν τον δημιουργικό άνθρωπο, που έγινε σταδιακά ένας πολύτιμος φίλος. Εκτιμώ την μετριοφροσύνη του και, ταυτόχρονα, την αυτοπεποίθησή του. Είναι πολυταξιδεμένος σαν τον Οδυσσέα. Τα ταξίδια του μεταμορφώνονται σε πηγή έμπνευσης, αφορμή απόλαυσης και πλούσια εμπειρία που καταγράφεται. Στα μάτια μου, έχει το ανάστημα του σοφού αναζητητή, που με την πολύχρονη διαδρομή του δικαιούται να δίνει μαθήματα ζωής. Σπάνια το κάνει.
Εμείς, οι αναγνώστες του, ανακαλύπτουμε το απόσταγμα της σοφίας του στα κείμενά του, που καθρεφτίζουν ανθρώπινες συμπεριφορές, αποκαλύπτουν χαρακτήρες, φωτίζουν τα πιο βαθιά συναισθήματα και ταξιδεύουν στον κόσμο.
Μετά τις αριστουργηματικές συλλογές διηγημάτων τής Ελισάβετ Χρονοπούλου Φοράει κοστούμι (2013), το οποίο έχει παρουσιαστεί στο «Πατάρι των αναγνώσεων», και Ο έτερος εχθρός (2017), περίμενα ένα πιο εκτεταμένο έργο, ένα μυθιστόρημα. Και να που ήρθε το μυθιστόρημά της Επί σκοπώπλουτισμού.
Ο αφηγητής, ένας σύγχρονος μοναχικός σαραντάρης, εντελώς ανιστόρητος, ο Γιώργος Ασλανίδης, αγνοεί τα πάντα. Δεν ξέρει ούτε τα πρόσωπα της οικογένειάς του, ούτε τον βίο τους, και πολύ περισσότερο δεν έχει ιδέα για τη σύγχρονη ιστορία του τόπου. Αρκείται στην μοναξιά και τον σκύλο του. Το παρελθόν, προσωπικό και συλλογικό, είναι βαθιά κρυμμένο κάτω από μισόλογα, σιωπές και αδιαφορία.
Η Πλεξούδα της Λ. Κολομπανί, μτφρ.Γ. Στρίγκος, Πατάκης 202512
Η Γαλλίδα συγγραφέας Λετίσια Κολομπανί είναι, κυρίως, σκηνοθέτις. Οπτικοποιεί σενάρια. Σκηνοθέτις είναι ακόμη και όταν γράφει λογοτεχνία. Καθώς γράφει την Πλεξούδα, αναδεικνύει τις τοποθεσίες και τους χώρους, επιλέγει τη γωνία λήψης, νοιάζεται για τη ροή των εικόνων, σμιλεύει, αδρομερώς βέβαια, τους χαρακτήρες των πρωταγωνιστών, φροντίζει τις σκηνές πλήθους και κάθε κεφάλαιο το τελειώνει με μια έκπληξη. Η γραφή της, στο πρώτο μυθιστόρημά της, που το έγραψε στα γαλλικά το 2017 με τίτλο LaTresse, είναι κινηματογραφική.
Σπάνιο να σου τύχει καλός άνθρωπος της Φλάννερυ Ο΄Κόννορ, μτφρ. Ρένα Χατκούτ, Αντίποδες, 2025
Συνήθως γράφω, όταν, ως αναγνώστρια, νιώθω θετικά αισθήματα εσωτερικής πληρότητας και λογοτεχνικής απόλαυσης, μετά την ανάγνωση ενός βιβλίου. Αντίθετα, όσο διάβαζα τη συλλογή διηγημάτων της Αμερικανίδας Φ. Ο΄Κόννορ (1925-1964), ένιωθα γεύση πικραμύγδαλου στο στόμα και ένα βαρύ αίσθημα άγχους στην καρδιά, τόσο δύσκολο, που απέφευγα να διαβάζω βραδινές ώρες.
Περδικάκια, της Μαρίας Μαρκαντωνάτου, ποιήματα, εκδ. Παρασκήνιο, 2025.
Απολαυστική αναγνωστική εμπειρία η τελευταία ποιητική συλλογή της Μαρίας Μαρκαντωνάτου με τίτλο Περδικάκια, που κυκλοφόρησε πρόσφατα. Η συλλογή, που είναι η ένατη που παρουσιάζει η ποιήτρια, απαρτίζεται από τέσσερις ενότητες (Καλάμια, Εις μνήμην, Περδικάκια, Παραϊστόρηση) εξωτερικά αυτόνομες, στην ουσία, όμως, συνδεδεμένες στενά μεταξύ τους με ένα έντονα αυτοπροσωπογραφικό νήμα.
Καθώς ψυχορραγώ του William Faulkner, μτφρ. Π. Κεχαγιάς, εκδ. Gutenberg, 2023
(Ξανα)διαβάζοντας έναν κλασικό
Ο κλασικός Aμερικανός συγγραφέας, Ουίλλιαμ Φώκνερ, (1897- 1962, Νόμπελ 1949), στο μυθιστόρημα Καθώς ψυχορραγώ, εμπιστεύεται το ρόλο του αφηγητή σε δεκαπέντε ταπεινούς ανθρώπους του Νότου, υιοθετώντας μια κατεξοχήν πολυφωνική αφήγηση.
Το μυθιστόρημα, γνωστό στο ελληνικό αναγνωστικό κοινό ήδη από το 1970, όταν το μετέφρασε αριστουργηματικά για πρώτη φορά ο Μ. Κουμανταρέας (εκδ. Κέδρος, 1970), γράφτηκε το1929, σε χρόνο έξι εβδομάδων, μεταμεσονύχτιες ώρες, το διάστημα που ο συγγραφέας εργαζόταν ως νυχτερινός φύλακας. Το βιβλίο εκδόθηκε και κυκλοφόρησε στην Αμερική την επόμενη χρονιά.
Η ιστορία του παιδιούτου Πέτερ Χάντκε, μτφρ. Θ. Τσόκα, Κουκκίδα, 2023
Το βιβλίο του Πέτερ Χάντκε κυκλοφόρησε πέρυσι σε μια πολύ καλή μετάφραση της Θεοδώρας Τσόκα. Στα γερμανικά είχε κυκλοφορήσει το 1981.
Το κείμενο, σε κάποια σημεία, θυμίζει την ποιητική αφήγηση, τη φιλοσοφική διάθεση και τις περιπλανήσεις που γευτήκαμε στην ταινία Τα φτερά του Έρωτα (1987) του Βιμ Βέντερς σε σενάριο του συγγραφέα μας και άλλων.
Η ιστορία του παιδιού είναι ένα διπλό οδοιπορικό ζωής. Παρακολουθούμε τα παιδικά χρόνια ενός κοριτσιού που ζει με τον πατέρα του και, ταυτόχρονα, την παράλληλη διαδρομή του πατέρα.
Η Εγγονή του BernhardSchlink, μτφρ. Απ. Στραγαλινός, Κριτική, 2023
Τα έργα του Bernhard Schlink είναι, στην ουσία τους, συναντήσεις. Στα περισσότερα, αν όχι σε όλα, ο συγγραφέας ανοίγει μια βεντάλια ποικίλων συναντήσεων με πρόσωπα και γεγονότα, με απόντες και με παρόντες, και, κυρίως, με το πρόσφατο γερμανικό ιστορικό παρελθόν μαζί με το μεταγενέστερο παρόν.
Η γερμανική ιστορία διαλέγεται διαρκώς με τους ήρωες. Τα προσωπικά φορτία, ο Schlink τα αποτυπώνει ως είδωλο του κόσμου. Πού και πού, διακρίνουμε στα κείμενά του φευγαλέες συναντήσεις των ηρώων του με τον εαυτό τους. (Βλ. Τα παλιότερα εμβληματικά έργα του Διαβάζοντας στη Χάννα, Ο Γυρισμός, Όλγα).
