Ν. Τρουλλινού, Οδός Σόλωνος, συλλογή διηγημάτων, Ποταμός
Η Τρουλλινού εκδίδει το βιβλίο της το 2024. Έχει περάσει ήδη μισός αιώνας από τα πρώτα γεγονότα της Νομικής, τον Φλεβάρη του 1973, τότε που μέσα στη χούντα κάτι άρχιζε να κινείται: Μαζική κινητοποίηση των φοιτητών, κατάληψη της Σχολής, αγωνιστικά συνθήματα, οργανωτική επιτροπή και, κυρίως, ελπίδα. Η Νομική στην οδό Σόλωνος, από τότε, έγινε ένα τοπόσημο της πόλης, σύμβολο εξέγερσης και μαζικής κινητοποίησης. Αυτό ακριβώς είναι το νόημα του τίτλου του βιβλίου.
Στα 18 διηγήματα που απαρτίζουν τη συλλογή παρακολουθούμε άτομα και παρέες, νιώθουμε τον ορμητικό ενθουσιασμό των φοιτητών και τον παλμό της αντίστασης, διαβάζουμε για νεανικούς έρωτες, για φόβο και, ταυτόχρονα, για τόλμη και αγώνες. Είναι μια «χειροποίητη» συλλογή διηγημάτων, καμωμένη με τα ευγενέστερα υλικά: βιώματα, μνήμες που δεν πρέπει να χαθούν, αισθήματα που δια βίου μας συνοδεύουν και ποτέ δεν διαγράφονται, ιδανικά που εμπνέουν, προσδοκίες που νοηματοδοτούν γενιές και γενιές, αλληλεγγύη και ιδεολογική επικοινωνία, ευγνωμοσύνη στον συν-άνθρωπο. Τα χρόνια της χούντας (1967-1973) είναι η κοινή ραχοκοκκαλιά των αφηγήσεων.
Η συγγραφέας κεντά με μικρές προσεκτικές βελονιές το ιστορικοκοινωνικό πλαίσιο με τις απαγορεύσεις και τους εκβιασμούς, τους χαφιέδες και τους αγωνιστές. Η πένα της -νυστέρι, ανατέμνει τα εσώτατα των ανθρώπων που φοβούνται, τολμούν, δένονται στις δυσκολίες και αντιστέκονται. Σκηνές με «έρωτες και ημιπαρανομία», δίνουν τη θέση τους στις «κόκκινες μπογιές στα πιάτα» στη διάρκεια της στρατιωτικής θητείας, και συνεχίζονται με «πέτρες που … τις ζωγραφίζουμε», με κλάμα, πόνο και αγκαλιά στο κελί.
Πολλοί και πολλές περνούν μπροστά μας. Φορούν αμπέχωνο, βρέχονται, καθώς το καίκι τούς μεταφέρει στη Γυάρο, κινδυνεύουν, συναντώνται σε αεροδρόμια, καράβια, λεωφορεία του ΚΤΕΛ, διαμερίσματα, συνδέονται και χωρίζουν. Αργότερα συμβιβάζονται στη ζωή, γίνονται γιάπηδες ή, σπάνια, παραμένουν άνθρωποι ανέγγιχτοι και ασυμβίβαστοι.
Πρόσωπα αληθινά και πρόσωπα επινοημένα εναλλάσσονται. Στο ταξίδι για την εξορία συναντώνται η Βάσω Κατράκη και η Κρήτη Σμπώκου-Φαρσάρη. Ο ταξιτζής με το μαύρο γυαλί στην Αθήνα και η Μαριώ στα Χανιά, απολυμένη με «χαφιέδες έξω από το σπίτι», που φύτευε κόκκινα τριαντάφυλλα, μοιάζουν με πρόσωπα αληθινά. Είναι, άραγε; Ακόμη, βέβαια, και στην απεικόνιση των πραγματικών προσώπων οι διάλογοι και η σκηνοθεσία είναι επινοημένα, όπως συμβαίνει στη λογοτεχνία.
Έχω την αίσθηση ότι όταν γράφει η Τρουλλινού έχει μεγάλη στοργή για τον αναγνώστη. Η ρέουσα γραφή της σπρώχνει απαλά τον νεαρό αναγνώστη επάνω σε ένα μικρό κυματάκι. Τον ξεναγεί σε εκείνα τα χρόνια, με φροντίδα και νοιάξιμο. Δείχνει, εξηγεί, μυεί. Είναι συγκινητικό, καθώς εκείνη η γενιά των χρόνων της Νομικής και του Πολυτεχνείου σιγά σιγά φεύγει. Τον ώριμο αναγώστη της γενιάς της τον ωθεί σε βράχο αιχμηρό και απότομο ή σε μισοκρυμμένους υφάλους. Του υπενθυμίζει. Δεν αποσιωπά. Δεν του χαρίζεται.
Επιλέγουμε την αφήγηση. Διαβάζουμε, κόντρα στη λήθη.
Σχολιάστε