Πάλομαρ, Ίταλο Καλβίνο

Ένα βιβλίο για να αγαπήσετε και πάλι το διάβασμα

Πάλομαρ του Ίταλο Καλβίνο, αφηγήσεις, μτφρ. Ανταίος Χρυσοστομίδης, Καστανιώτης

Πρόκειται για ένα βιβλίο 150, περίπου, σελίδων με μικρές αφηγήσεις. Θεωρείται πια ένα κλασικό έργο.  Μου το θύμισαν αγαπημένοι μου  άνθρωποι, αυτές τις γιορτινές μέρες. Μπορείτε  να το διαβάσετε όπως θέλετε. Ξεκινήστε από το μέσον, από την αρχή, ακόμη και από το τέλος. Το τελευταίο φαίνεται  κάπως ανορθόδοξο, γιατί η τελευταία φράση του τελευταίου αφηγήματος είναι: «Εκείνη ακριβώς τη στιγμή πεθαίνει».

Παρουσίαση Εύη Ζερβού Καλλιακούδη

Ποιος είναι ο Πάλομαρ; Ο Πάλομαρ είναι ταξιδιώτης, παρατηρητής, αναζητητής, «αναγνώστης». Σίγουρα είναι μια αινιγματική φιγούρα. Λεπταίσθητες οπτικές, ακουστικές    και  γευστικές εμπειρίες τον κατακλύζουν. Διλημματικοί στοχασμοί  και  φιλοσοφικά ερωτήματα  τον απασχολούν. Οι έναστρες νύχτες του κρατούν συντροφιά. Το σύμπαν,  ως κόσμος ή ως χαοτική κατάσταση, τον προκαλεί. Αναρωτιέται  πόσο μοιάζουν ο λόγος και η σιωπή. Η περιπλάνηση στον εσωτερικό εαυτό του είναι το επόμενο βήμα.

Θα μπορούσε ο Πάλομαρ να είναι  το alter ego του συγγραφέα;  Ο Πάλομαρ, όνομα συμβολικό  – προέρχεται από το ομώνυμο αστεροσκοπείο της Καλιφόρνιας – ξεκινάει από την Ανάγνωση ενός κύματος: «… Βλέπει ένα κύμα να ‘ρχεται από μακριά, να μεγαλώνει, να πλησιάζει, ν’ αλλάζει σχήμα και χρώμα, να τυλίγεται στον εαυτό του, να σκάει, να εξαφανίζεται, να αναρρέει.»  Ποιος  άλλος, εκτός από τον  Ίταλο Καλβίνο, θα μπορούσε να επιλέξει λέξεις με μεγαλύτερη ακρίβεια για να  σμιλέψει τόσο γοητευτικά την κίνηση ενός άμορφου κύματος ;

Φαίνεται ότι ο αινιγματικός Πάλομαρ  ζει στη Ρώμη. Από τη βεράντα του (Η Επιδρομή των ψαρονιών) παρατηρεί το πέρασμα των  αποδημητικών πουλιών. « … Συγκεντρώνονται εκεί, σ΄ ένα στρόβιλο όλο και πιο πυκνό και ολοκληρωμένο, όπως όταν ένας μαγνήτης, κρυμμένος πίσω από ένα φύλλο χαρτιού, ελκύει τα ρινίσματα σιδήρου, συνθέτοντας σχήματα άλλοτε πιο σκοτεινά και άλλοτε πιο φωτεινά, σχήματα που στο τέλος διαλύονται …».  Ποιος άλλος θα επαναπροσδιόριζε την κίνηση ενός σμήνους με τόσο απρόσμενο τρόπο;

Στις γιορτές, ο Πάλομαρ  ταξιδεύει μέχρι το Παρίσι. Όταν επισκέπτεται  μια μικρή charcuterie ( Ενάμισι κιλό λίπος χήνας) με χιλιάδες βαζάκια, μυρωδιές  και λιχουδιές που ξυπνούν μνήμες, ακόμη και απρεπείς, «θα ήθελε να τρυγήσει … την αντανάκλαση της γοητείας όλων αυτών των θησαυρών…».

Από τα ταξίδια του στην Ανατολή φέρνει ένα ζευγάρι παντόφλες αταίριαστες ( Η Παράταιρη παντόφλα ), που τις φορά «από αλληλεγγύη σ΄εκείνον τον άγνωστο σύντροφο της κοινής ατυχίας…»!

Όταν ταξιδεύει στο  Μεξικό (Κρανία και ερπετά), επισκέπτεται μνημεία του προϊσπανικού πολιτισμού. Στα ερείπια της Τούλα έχει την ευκαιρία να ακούσει δυο εκδοχές ξενάγησης. Η πρώτη «μεταμορφώνει κάθε πέτρα σ΄ ένα παραμύθι του κόσμου, σε αλληγορία, σε ηθικό συλλογισμό». Η δεύτερη τελειώνει με την ίδια πάντα επωδό: «(Το μνημείο) δεν είναι γνωστό τι θέλει να πει». Ποιαν, άραγε, εκδοχή ξενάγησης προτιμά ο ήρωάς μας;

Λέξεις ακτινοβολούν σαν σε κάτοπτρο, νοήματα αναδιατάσσονται ώσπου να φτάσουν σε κάποιας μορφή αποκρυστάλλωση, έννοιες εισχωρούν η μια στην άλλη, εικόνες χρωματίζονται ως και τα πιο αδιόρατα σημεία. Και ανάμεσά τους ζει, αναπνέει, στοχάζεται ο Πάλομαρ. Η εξαιρετική μετάφραση του αείμνηστου Ανταίου Χρυσοστομίδη αποδίδει μοναδικά τις λέξεις, την αίσθηση, το ύφος και τα νοήματα του Ίταλο Καλβίνο.

Ώρα, λοιπόν, να ξεκινήσετε να διαβάζετε και πάλι  λογοτεχνία. Ο Πάλομαρ, ίσως, βοηθήσει.

2 σκέψεις σχετικά με το “Πάλομαρ, Ίταλο Καλβίνο

Add yours

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Create a website or blog at WordPress.com

ΠΑΝΩ ↑

Αρέσει σε %d bloggers: